Te tero – E pute moni no te akatere anga i te Basileia

Monday May 21, 2018 Published in Letters to the Editor

E te Etita,

Kare e kai nga manga kare e tutaki ko te tero,  e pute moni na te Kavamani,  no te te akatupu anga e te tutaki anga i tana au angaanga no te iti tangata mei te paruru e te rapakau anga maki, te tua o te apii, e te akava.

 

Te  tapu tou nei te One Cook Islands Party e ka takore aia i te tero i runga i te moni angaanga (PAYE) kare ra e akakite anga e, ka aka peea i te tupau anga i teia pute moni kia rauka i te Kavamani i te tutaki atu i te moni akapou ki runga i te tipatimani  paruru e te rapa kau maki, te tuanga o te au apii  e te akava

Te koi nei te Kavamani i runga ake i te $25 mirioni tara, na toto i te tero PAYE.

Ko te ui anga ki te OCI, kaaka peea aia i te  tupau anga i teia moni e  ka apa pe’ea aia i te tutaki anga i te moni tutaki i te taote e te vairakau o te aronga pakari e noo nei ki roto ia Tupapa?

I taku akara mamao atu anga, kare teia i te korero motu meitaki , no te mea, kare e tamanoko  e ka aka peea i te tutaki anga i teia au mea me ka ta kore ia teia tero maata

Te ta manako nei au, e kia aka tu ke ia te  koi anga i teia moni na roto ite aka tuanga anga te tero PAYE  i runga ite moni angaanga mei tei tuku ia atu i raro nei,

Ko te maata anga i te au mapu e to ratou ngutu are tangata e te mapu kare e tamariki te koi nei ratou i te moni angaanga mei roto pu i te $25,000 ki te $35,000

Tei  roto pu katoa i teia au mapu te maata anga i te aka kaiou moni ki te panika e te utuutu e te kimi ravenga no te ngutuare e te kopu tangata

I raro i te tuku anga tero i teia nei, me te koi nei koe i te moni i runga atu i te $30,000 te tutaki nei koe e 27% patene tero.

Ko te tamanako anga ou, me te koi nei koe i te moni $30,000 e tae atu ki te $45,000, ka aka i’ti mai i taau tuanga tero ki te 17%. Ka eke mai taau tuanga tero ki te 17% e ka noo mai tera tuanga 10% moni kia koe.

Ka rauka i reira ia koe i te taangaanga i teia moni  na au u’ao rai me kare ki runga i to’ou ngutuare tangata me kare ki runga i to’ou kopu tangata

Ka inangaro ia te tai au tuku anga tero meimeitaki no te akono i to tatou i’ti tangata e ia tatou ua o’o rai

Te inangaro ia nei kia noo tatou tamariki e ta tatou mapu ki te ipukarea  - ka noo mai ratou me ka rauka ia ratou i te tutaki i ta ratou aka kaiou anga ki te panika e te angai i to ratou ngutuare tangata e pe ra Katoa te kopu tangata.

Te kite nei oki tatou e te kake ua atu ara te tutaki anga aka kaiou moni ki te panika e manganui to tatou i’ti tangata kua topa ki roto i te manamanata no te moni tutaki

Kare Katoa oki tatou i tanu akaou ana mei ta tatou is matau i te tuatau mua, ka inangaro ia te moni no te oko kai 

E au umuumu anga e te tamanako no te kimi ravenga e te ora’anga meitaki no te au kopu tangata e te tangata e noo nei ki roto ia koe e Tupapa e te Kuki Airani katoa. 

            Teresa Manarangi-Trott

Leave a comment